TÜBİTAK ARDEB’den Üniversitemize Küçükbaş Hayvancılıkta Akıllı Hastalık Teşhisine Destek
TÜBİTAK ARDEB tarafından desteklenmeye hak kazanan 1001 Projesi kapsamında, Üniversitemiz Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Zeydin Pala’nın yürütücülüğünü yaptığı proje, küçükbaş hayvancılıkta sürü sağlığını ileri teknolojiyle izlemeyi ve yönetmeyi hedefliyor.
“Küçükbaş Hayvanlarda Çok Modlu Veri Füzyonu ve Entegre Yapay Zekâ Mimarisi ile Otonom Hastalık Teşhisi ve Proaktif İzolasyon Sisteminin Geliştirilmesi” başlıklı proje; geleneksel, reaktif hayvan sağlığı yaklaşımlarının ötesine geçerek proaktif ve tam otonom bir hastalık teşhis ve yönetim sistemi geliştirmeyi amaçlıyor.
Projenin en önemli özgün yönlerinden biri, hayvan sağlığını tek bir veri kaynağı üzerinden değil; RFID sistemleri, termal ve RGB kameralar, IoT tabanlı çevresel sensörler ve akıllı suluklardan elde edilen verilerin “çok modlu veri füzyonu” yaklaşımıyla birlikte değerlendirilmesidir. Toplanan bu çoklu veri setleri; CNN, LSTM ve Vision Transformer gibi ileri düzey derin öğrenme modelleriyle analiz edilerek mastitis, ayak çürüğü ve zatürre gibi hastalıkların klinik belirtiler ortaya çıkmadan çok erken evrede tespit edilmesi hedeflenmektedir. Sistemin hastalık teşhisinde %95’in üzerinde doğruluk oranına ulaşması öngörülmektedir.
Projede teşhis edilen hasta hayvanlar için otonom izolasyon sistemi de devreye alınacaktır. RFID kontrollü akıllı kapılar sayesinde hasta hayvanlar otomatik olarak ayrı bir bölmeye yönlendirilecek; böylece hastalıkların sürü içerisinde yayılması anında engellenecek, çiftçi ve veteriner hekimlere eş zamanlı bildirimler iletilecektir.
36 ay sürecek pilot uygulamanın Muş Alparslan Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilmesi planlanan proje kapsamında; hastalık teşhis süresinin %60 oranında kısaltılması, sürüdeki hastalık oranının (morbidite) %40 azaltılması ve iş gücü maliyetlerinde %20 tasarruf sağlanması beklenmektedir.
Hayvan refahını artırmanın yanı sıra, gereksiz antibiyotik kullanımını azaltarak halk sağlığına ve sürdürülebilir gıda teminine katkı sunacak proje; Türkiye’nin 12. Kalkınma Planı ve TARBİL (Tarımda Dijital Dönüşüm Stratejisi) ile de uyumlu bir nitelik taşımaktadır. Çalışmanın, akıllı tarım alanında ülkemize patent, bilimsel yayın ve nitelikli insan kaynağı açısından önemli kazanımlar sağlaması hedeflenmektedir.
Proje ekibinde; Mühendislik-Mimarlık Fakültesinden 1 yürütücü ve 5 araştırmacı, Uygulamalı Bilimler Fakültesinden 2 araştırmacı ve 1 bursiyer, ayrıca Bilgi İşlem Daire Başkanlığından 1 araştırmacı ve 1 bursiyer görev almaktadır.
