Rektörümüz, Sütçü Koyun Tipi Geliştirme Projesini Ulusal Basına Tanıttı
Pilot Devlet Üniversitesi statüsüne sahip Muş Alparslan Üniversitesi bünyesinde, hayvancılık alanında ihtisaslaşma projeleri (HAİP) kapsamında yürütülen “Muş İli Koşullarında Sütçü Koyun Tipi Geliştirme Projesi” kamuoyuna tanıtıldı. Rektörümüz Prof. Dr. Mustafa Alican, proje kapsamında üniversitemizi ziyaret eden ulusal basın mensuplarına uygulama çiftliğini gezdirerek yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi.
2024 yılından itibaren Muş Alparslan Üniversitesi bünyesinde başlatılan hayvancılık alanındaki ihtisaslaşma projeleri kapsamında yürütülen ve HAİP-24-UBF-4911-02 proje numarasına sahip çalışma, üniversitemizin uygulama çiftliğinde aralıksız şekilde devam ediyor. Proje kapsamında; İvesi, Kangal Akkaraman ve Morkaraman koyun ırklarına mensup toplam 106 koyun ve 8 koç ile bilimsel ıslah çalışmaları yürütülüyor.
Rektörümüz Prof. Dr. Mustafa Alican, proje sahasında yaptığı açıklamada, üniversitenin yalnızca akademik üretimle değil, aynı zamanda bölgesel kalkınmaya doğrudan katkı sağlayan uygulamalı projelerle öne çıktığını vurguladı. Projenin Muş ve Doğu Anadolu Bölgesi hayvancılığı açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu ifade eden Rektörümüz, elde edilecek sonuçların bölge yetiştiricilerine önemli katkılar sunacağını belirtti.
Proje, 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla gerçekleşen 41 kuzulama ile ilk somut sonuçlarını vermeye başlamış olup, 2026 yılı Şubat–Mart aylarında gerçekleşmesi beklenen ikinci sezon kuzulamalarla birlikte 100’ün üzerinde kuzu elde edilmesi hedeflenmektedir. Takip eden yıllarda kuzu sayısının giderek artması öngörülmektedir.
Proje kapsamında doğan kuzuların doğumdan itibaren periyodik tartım ve vücut morfometrik ölçümleri yapılarak büyüme ve gelişimleri yakından izlenmektedir. Ayrıca proje kapsamında temin edilen sekiz başlık koyun sağım sistemi ile anaç koyunların süt verimleri ve sütün kimyasal bileşimi düzenli olarak kayıt altına alınmaktadır. Elde edilen performans verileri doğrultusunda 2026 yılında selektif çiftleştirme çalışmalarına başlanması planlanmaktadır.
Mevcut ırkların Muş ili koşullarına adaptasyon sürecinin tamamlanmasının ardından, 2026 yılı Haziran ayından itibaren, dünya genelinde sütçü tip olarak bilinen Assaf koçları ile Akkaraman ve Morkaraman koyunlarının melezlenmesi hedeflenmektedir. Elde edilecek melez genotiplerden yüksek verimli ve adaptasyon yeteneği güçlü dişi damızlıkların seçilerek yeniden yerli ırklarla çiftleştirilmesiyle, zorlu kış koşullarına dayanıklı ve mera şartlarına uygun yeni genotiplerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Projenin nihai aşamasında ise yüksek performans gösteren melez genotiplerin kendi aralarında çiftleştirilerek saflaştırılması planlanmaktadır. Bu kapsamda; sağım makinesine uygun meme yapısına sahip, 180–200 gün sağım süresi bulunan, 250–300 litre süt verimine ulaşabilen ve bir üreme sezonunda 1,6 ikiz kuzu oranına sahip melez koyun tiplerinin elde edilmesi hedeflenmektedir.
Projenin tamamlanmasıyla birlikte geliştirilecek MAUN ve 1071 Malazgirt koyun ırklarına ait koçların, başta Muş ili olmak üzere Doğu Anadolu Bölgesi’nde faaliyet gösteren yetiştiricilere kazandırılması planlanmaktadır.
