Öğretim Üyelerimizden Kanser Tedavisine ‘‘Elektrokemoterapi’’ Katkısı
Üniversitemiz öğretim üyeleri 2 yıldır çalışmalarını sürdürdükleri elektrokemoterapi tekniğiyle kanser tedavisine katkı sağlıyor.
Muş Alparslan Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde yürütülen elektrokemoterapi tekniği çalışmaları ile antikanser ilaç dozlarının düşürülüp, kanserle mücadelede tedavinin daha etkili bir biçimde yapılmasını amaçlanıyor. Elektrokemoterapi tekniğinin kanser hastalarının tedavisinde önemli bir alternatif yöntem olarak yaygınlaşması bekleniyor.
Elektrokemoterapi mevcut ilaçların tedavi etkinliğini de artırıyor
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Eşref Alkış, çalışmaları hakkında şunları bildirdi: ‘‘Kanser sebebi ile gerçekleşen ölümlerin artması, mevcut ilaç ve tedavi tekniklerinin yetersiz kalmasından dolayı yeni anti-kanser ajan tasarımı ve tedavi tekniklerini geliştirmek için çalışmaya karar verdik. Bugün birçok ülke kendi molekülünü üretip ardından çok uluslu şirketlere milyon dolarlara satıyor. Bizim de aslında bu yolları takip ederek hem kendi ilacımızı hem de yeni tedavi tekniklerini geliştirmemiz gerektiğini düşünüyorum. Bunun için ilk önce biyofizik, kimya ve biyologlardan oluşan bir ekip oluşturduk. Ekip arkadaşlarımızdan Doç. Dr. Nevin Turan ve Doç. Dr. Kenan Buldurun kemoterapi ajanı olabilecek, yan etkisi düşük yeni molekül sentezini gerçekleştiriyorlar. Ardından Doç. Dr. Yusuf Alan ve Dr. Öğr. Üyesi Ünzile Keleştemür ile birlikte yeni bileşiklerin hem kanser hücrelerinde hem de sağlıklı hücrelerdeki sitotoksisitelerine bakıyoruz. Son aşamada ise kemoterapi ajanı olabilecek bileşikleri, elektrokemoterapi tekniğiyle kanser hücrelerine uygulamasını yapıyoruz. Araştırmalarımızda, özellikle kemoterapi ilaçlarına dirençli meme kanseri, hepatosellüer karsinoma, Glioblastoma, kolon kanseri ve nöroblastoma gibi farklı histolojik yapılardaki kanser hücreleri seçildi. Bahsedilen bu kanserler için kemoterapi ajanı olabilecek, yan etkisi düşük, Elektrokemoterapide kullanılmaları durumunda umut vaat eden birçok yeni molekül sentezledik. Çalışmalarımızda ayrıca meme kanseri ve beyin kanseri gibi kemoterapi ilaçlarına dirençli tümörlerin tedavisinde, Elektrokemoterapinin mevcut ilaçların tedavi etkinliğini de büyük ölçüde artırdığını gördük.’’
‘‘Elektrokemoterapi tedavi tekniğinin ülkemizde yaygınlaştırılması gerekiyor.’’
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Eşref Alkış, üzerinde çalıştıkları yöntemle ilgili ise şu ifadeleri kullandı: ‘‘Günümüzde kanser hastaları kemoterapi, radyoterapi, cerrahi gibi yöntemler ile tedavi edilmektedir. Fakat kanser hücreleri normalde kendi dışlarında zırhtan bir tabaka oluştururlar, bu tabaka anti-kanser ilaçlarının içeriye girmesini engeller. Bu yüzden birçok yan etkisi olan kemoterapi ilaçları yüksek dozlarda hastalara verilmektedir. Elektrokemoterapi tekniğiyle sağlıklı hücrelere zarar vermeden kontrolü bir şekilde yüksek voltajlı, kısa süreli elektrik akımı yardımıyla kanser hücreleri içerisine anti-kanser ilaçların girmesi büyük ölçüde artırılıyor. Böylece daha düşük doz ilaçlarla tedavi sağlanarak ajanların yan etkileri azaltılabilmektedir. Elektrokemoterapi yönteminde lokal olarak verilen yüksek voltajlı elektrik akımı kanser hücresinin dış tabakasını oluşturan hücre zarında delikler açılmasını sağlıyor. Açılan bu delikler sayesinde kemoterapi ajanları daha yüksek miktarlarda hücre içine girip kanser hücrelerinin ölmesini sağlıyorlar. Bu metotla hem kemoterapi ilaç dozu düşürülerek hastadaki saç dökülmesi, halsizlik, bulantı gibi yan etkiler hissedilmeyecek bir seviyeye indirilir hem de kanserli doku çoğu vakada tamamen temizlenir. Elektrokemoterapi aynı zamanda tümör kitlelerinin kan akışını ve oksijen oranını da düzenleyerek kemoterapi ilaçlarının etkinliğini artırmaktadır. Elektrokemoterapi tekniğinde, kemoterapi ajanı verildikten yaklaşık 10-15 dakika sonra tümörün tipi ve yerine göre uygun elektrotlarla ve uygun voltajlarda elektrik akımları lokal olarak uygulanır. Cilt kanseri, meme kanseri, hepatosellüer karsinoma, pankreas kanseri, akciğer kanseri, böbrek kanseri, prostat kanseri, beyin kanseri gibi farklı histolojik yapılardaki kanserlerin tedavisinde elektrokemoterapi işlemi başarılı bir şekilde uygulanabilmektedir. Elektrokemoterapi tedavi tekniğinin ülkemizde yaygınlaştırılması ve diğer tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda bu tekniğin kullanılmasının yerinde olacağını düşünüyorum. Çalışmalarımızda gerekli destekleri sağlayan Muş Alparslan Üniversitesi BAP birimi ve Merkezi Araştırma Laboratuvarı yönetimi başta olmak üzere emeği geçen herkese teşekkürlerimi sunarım.’’