Malazgirt Projesi Altıncı Yılında: Türkiye’nin Disiplinlerarası En Geniş İlk Savaş Alanı Arkeolojisi Çalışması Savaşın Yerine Ait Yeni Saha Bulgularıyla Devam Ediyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün desteği, Ahlat Müze Müdürlüğü Başkanlığı ve Muş Alparslan Üniversitesinin proje ortaklığında 2020 yılında başlatılan “Malazgirt Savaş Alanının Tespiti Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi”, beşinci yılını geride bırakırken önemli bilimsel veriler üretmeye devam ediyor.
Proje, Prof. Dr. Adnan Çevik’in bilimsel danışmanlığında, aralarında arkeoloji, antropoloji, tarih, sanat tarihi, coğrafya, jeoloji, jeofizik, iletişim, sosyoloji ve farklı birçok alanda 12 üniversiteden 40’a yakın uzmanın bulunduğu disiplinlerarası bir anlayışla çalışmalarını sürdürüyor.
Kapsamı itibari ile ülkemizdeki en geniş savaş alanı arkeolojisi projesi olan “Malazgirt Savaş Alanının Tespiti Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırması Projesi” hem yeni yöntemler geliştirmesi hem de bu yöntemlere paralel olarak farklı alanlarda birçok akademisyen adayının yetişmesine katkı sağlaması yönünden önem taşımaktadır. Nitekim proje içerisinde yüksek lisans ve doktora öğrencileri de yer almakta bu yönüyle proje, sadece saha verisi üretmekle kalmayıp uzun vadeli akademik ve kurumsal kapasiteyi de güçlendirme işlevi görmektedir. Bu nedenle proje ekibi içerisinde söz konusu çalışmaya “ocak proje” adını almıştır. Proje aynı zamanda bu alanda yeni savaş arkeolojisi projelerine de ilham kaynağı olmaktadır.
Altıncı yılına giren proje çerçevesinde, 2025 yılı temmuz etabı çalışmalarında Mezraköy, Alınca Köyleri ve Sabuntepe mevkiinde yüzey araştırmaları ve sondaj kazıları ile devam ediyor. Sahada yürütülen çalışmalar, Malazgirt Savaşı’na dair tarihi kaynaklarının anlatılarını coğrafyaya uyarlayarak elde edilen buluntularla birlikte savaşın bütün aşamalarına aydınlatmaya yöneliktir.
Bugüne kadar yürütülen çalışmalarda savaşa ait olduğu düşünülen yüzlerce metal obje (sikke, kılıç, okucu, zırh parçaları), Bizans İmparatoru’na ait sikke ve mühür buluntuları elde edilmiştir. Malazgirt ve çevresinin tarih boyunca tarihsel açıdan önemini anlamamızı sağlayan, Malazgirt’in en eski tarihinden günümüze kadar tarihini aydınlatacak pek çok buluntu da ele geçmiştir. Bu buluntular üzerinde yalnız çalışmaların devam ettiği süreçte değil yıl boyunca alanında uzman ekiplerce ayrıştırma, tasnif, çizim, restorasyon işlemleri devam etmektedir.
Disiplinlerarası iş birliğiyle yürütülen Malazgirt Projesi, yalnızca tarihsel bir olayın somut mekânsal izlerini ortaya koymakla kalmayıp, savaş alanı arkeolojisi gibi dünyada gelişmekte olan bir alt disiplinin Türkiye’deki ilk sistematik örneğini sunmaktadır.
Editör: Öğr. Gör. Kübra Gökdemir
